24 feb00:00u Oudijzerdag
mrt20:00u Tonpraotavond 2018
23 jun00:00u Braoiersloop
24 jun00:00u Braoiersloop
15 sep00:00u Oudijzerdag

Hoe ut allemaol begon mè ut karnaval in Lauwe (1955).



Lauwe haj in dieje tèd unne pastoor uit Brabant, die dur iedereen pastoor Jans wèr genuumd. Dizze geestelijke zaag mè leje ogen aon, dâ steeds meer jeugd uit Lauwe tijdens de karnaval naor Brabant vertrok um daor feest te gaon vieren. Zo rakte pastoor Jans de controle kwèt over zunne schaopen en dâ is iets wâ unne herder nie wil waent un herder wil de schaopen gern um zich heèn hebbe. De Brabantse Lauwenaar spoorde daorum in ut jaor des Heeres 1955 ut Lauwse Sportcomité aon, um te probere ut Karnaval in Lauwe vaen de grond te krijge. Dâ zou ôk heel mooi uitkomme umdaj inmiddels Zaol Kruisbergen gebouwd wèr.

Vur ut echter zu wijd waar, moeste ur nog wel un paor hindernissen genome worre. Uiteindelijk wier ut plan dur pastoor Jans, Gradje van Gelder (names ut kerkbestuur) en Burgemeester Ditters durgedauwd. Dizze historische vergadering vond plats in ut ouwe café vaen Toon Lemmers.
Mar van eiges ging ut toch nie waent op de bewuste historische aovend kwame er nog enkele beperkingen ter sprake. Zo mocht ur, um de goeje zeje te bewaore, in de zaol gin gelègenhed tot afzondering geboje worre. En ôk moest ur unne goeje verlichting zijn en ........ unne erkende daensleraar. En gemaskerd daense dâ kon natuurluk ôk nie. Kortom: ur wèr alles aon gedaon um de kuisheid vaen de jeugd vaen Lauwe te bewaore. Toen de kuisheid verzekerd waar (althans op papier) werd ur vur de verdere uitwerking unne werrukkgroep opgezet.


Prins Wiel 1e en Nol van den Bogaard 1955-1956

Dizze werrukgroep bestaond uit pastoor Jans eiges, Wiel Eltink, Nol van den Bogaard, Jos van Kessel, Cor Lemmers en Roel van de Pol. Dizze miense kunnee daen ôk beschouwd worre aes de grondleggers vaen carnavalsvereniging De Braoiers.

Naam vur de vereniging
Mar vur ut zu wijd waar moest ur wel urst unne naam verzonne worre. Ut wier
De Braaiers. In de beginjaore schreve ze ut dus aenders daen nou. Erges in de geschiedenis vaen de vereniging is dus de twidde a in un o veraenderd. Hoe dâ gekomme is, wit gin miens mer. Sommige denke dâ ut gewoon dur un drukfout gekomme is, aendere mijne dâ  ut mè ut dialect te make hèt, waorbij de ‘aa’ klinkt aes ‘ao’. Net aes ge Waol zegt vur Waal en Maos vur Maas.

Waor de naam precies vandaon kumt, zal ôk altèd wel un raodsel blijve.
De twee mist gangbare versies zijn:

- Wiel Eltink nuumde iedereen die bij hum in de scheepsbouw werkte en daor moest lasse unne "braaier". Dâ is op zich nie zu raor waent in ut Maos en Waolse dialect nuumden ze vroeger iets aon elkaor lasse (samenbrengen) ôk wel braaien.

- Vaste aovond wier daorvur ôk ael gevierd en daen ginge de miense nao afloop vaen ut kroegbezoek duk mè elkaor naor huis um  vlees te "braaien".
Mar hoe ut nou precies zaat, zullen we warschijnluk nooit mèr te wete komme.

Stemmen Prins
Mè un karnavalsfeest hedde natuurluk ôk unne Prins nodig. Hiervur waren in dâ urste karnavalsjaor vier kandidate: Chris Hol (zaendhandel aon de Dijkstraot), Willy Hol (wijnfabriek aon de Waoterstraot), Jan de Grauw (loodgieter aon de Zandstraot) en Wiel Eltink (schipsbouwer aon d’n Dijk).

Hoe de uiteindelijke Prins in dieje tèd is gekoze, is nie mèt te achterhaole. Wellicht dâ ur onder ut genot vaen un borreltje iemand aongeweze is of misschien hebbe ze wel un lotje getrokke. Hoe ut ôk zeij d’n urste prins vaen De Braoiers wer Wiel Eltink en hij kreeg de naam Prins Wiel d’n urste.

Prins Wiel was volgens zegge un goeje prins, waent hij bleef ut mar liefst vijf jaor achterelkaor en laoter in 1964 nog unne keer. Prins Wiel dun urste waar 41 jaor oud toen hij vur ut urst prins wer. Dur zun uitstraoling was hij bar populair. Z’n prinsenpak wer gehaold uit de rekwisiete vaen de Toneelvereniging Leeuwse Kunstkring. Un papiere Napoleonsteek en un prinselijke cape uit un aender toneelstuk makte ut geheel compleet.

Raod vaen Elf
Nou de prins geregeld waar, ontbrak ut allinnig nog aon un Raod vaen Elf. Ael gauw ha’n ze elf Lauwenare gevonde die wel in de raod wauwe.  Dizze elf ware: Nol van den Bogaard, Jos van Kessel, Cor Lemmers, Roel van de Pol, Guus van Haagen, Dokter Delicaat, Hent van Gelder, Thom Faber, Gerard Kolvenbach, Es de Kok, Notaris de Vocht en Jan Scheren. Ut is waor: aes ge ze naotelt zijn ut ur twaalf. Hoe dâ nou wer kaen? Aes ge ut wit, meugde ut zegge.

Hoe ut ôk zeij: ut geheel waar compleet. De club hâj un naam, un prins mè prinsepak en ôk nog unne Raod vaen Elf. Ut feest kon beginne. Dâ waar dus in 1955. In 2010 kunne we dus ut 55-jaorige jubileum vaen onze Braoiers gaon viere. En reken mar dâ we dâ gaon duun.



Hoe begon het karnaval in Lauwe 1955 - 1959

Lauwe had in die tijd een Pastoor uit Brabant, pastoor Jans.
Deze zag met lede ogen aan, dat steeds meer jeugd tijdens de karnaval naar Brabant vertrok om daar feest te gaan vieren.
Hij raakte de controle kwijt over zijn schapen en dat is iets wat een herder niet wil. Een herder wil de schapen graag om zich heen hebben. De Brabantse Leeuwenaar spoorde het in Leeuwen reeds bestaande Sportcomité aan, om zo te proberen het Karnaval in Lauwe van de grond te krijgen. Dit zou heel mooi uitkomen want inmiddels werd Zaal Kruisbergen gebouwd.

Voor het echter zo ver was, moesten er nog een paar hindernissen genomen worden. Uiteindelijk werd op een historische vergadering in het oude Café van Toon Lemmers met pastoor Jans, Gradje van Gelder namens het kerkbestuur en Burgemeester Ditters definitief het sein op groen gezet.
Wel waren er enkele beperkingen, zo mocht er in de zaal geen gelegenheid tot afzondering geboden worden, moest er een goede verlichting zijn en ........ een erkende dansleraar. Ook mocht er niet gemaskerd gedanst worden!
Er werd een werkgroep opgezet bestaande uit; Pastoor Jans, Wiel Eltink, Nol van den Bogaard, Jos van Kessel, Cor Lemmers en Roel van de Pol.
Deze mannen kunnen dan ook beschouwd worden als de grondleggers van het nu huidige Carnavalsvereniging De Braoiers.

Naam voor de vereniging
Maar voor het zo ver was moest er een naam verzonnen worden
De Braaiers. In de beging jaren werd er altijd De Braaiers geschreven maar in de loop daar jaren is dit ergens veranderd. Hoe weet niemand, waarschijnlijk een drukfout.

Waar de naam precies vandaan komt zal altijd wel een raadsel blijven.
De meest gangbare verhalen hierover zijn;
- Wiel Eltink noemde iedereen die bij hem in de scheepsbouw werkte en laste een "braaier"
- Iets aan elkaar lassen ("samenbrengen") noemt men in het dialect ook wel eens braaien
- Vaste avond werd altijd gevierd en dan gingen ze daarna bij iemand thuis vlees "braaien"

Maar hoe en wat zullen we waarschijnlijk nooit weten.

Stemmen Prins
Met het karnavalsfeest heb je natuurlijk ook een Prins nodig, hiervoor waren 4 kandidaten: Chris Hol (zandhandel aan de Dijkstraat), Willy Hol (wijnfabriek aan de Waterstraat), Jan de Grauw (loodgieter aan de Zandstraat) en Wiel Eltink (scheepsbouwer aan de Dijk).

Hoe de uiteindelijk Prins in die tijd is gekozen is niet te achterhalen. Wellicht dat er onder het genot van een borrel iemand aan gewezen.
De eerste Prins werd Prins Wiel d'n 1e

Het was volgens zegge een goede Prins, want hij bleef maar liefst 5 jaar aan een stuk en later in 1964 nog een keer Prins Wiel den 1e was 41 jaar oud toen hij voor het eerst Prins werd. Door zijn uitstraling was hij zeer populair. Zijn Prinsenpak werd gehaald uit de rekwisieten van Toneelvereniging Leeuwse Kunstkring. Een papieren Napoleonsteek en een Prinselijke cape uit een ander toneelstuk maakt het geheel compleet.

Raad van Elf
Er ontbrak het alleen nog aan een Raad van Elf, deze werd gevormd door: Nol van den Bogaard, Jos van Kessel, Cor Lemmers, Roel van de Pol, Guus van Haagen, Dokter Delicaat, Hent van Gelder, Thom Faber, Gerard Kolvenbach, Es de Kok, Notaris de Vocht en Jan Scheren.

En zo was het geheel compleet en dat heeft tot resultaat dat C.V. De Braoiers in 2010 het 55 jarig jubileum viert.

Bron
Jubileumboek 55 jaar, Geert van Tiem, Rien Kolvenbach, Theo van Gelder en Arnold van den Borgh, Maos en Waols dialect Antoon Hol.
Wilt u meer weten over de historie van De Braoiers, klik dan op"Vijf maol Elluf"